Những năm gần đây, các DN xuất khẩu nước ta quan tâm tìm kiếm đối tác, mở kênh bán hàng mới thông qua internet (xuất khẩu trực tuyến) để tiết kiệm chi phí. Tuy tìm thấy nhiều cơ hội nhưng DN cũng đối mặt nhiều rủi ro.

90% đối tác đến từ internet

Ngay từ khi ra đời cách nay hơn 1 năm, Công ty Thủy sản Viet Seafood đã tham gia xuất khẩu trực tuyến thông qua website alibaba.com do chi phí rẻ và nhanh chóng tìm được khách hàng. Ông Nguyễn Thanh Tuyên, Trưởng phòng marketing của Viet Seafood, chia sẻ: “Chi phí tham gia các website thương mại B2B chỉ khoảng vài chục triệu đồng/năm, trong khi lợi nhuận thu về không nhỏ. 90% khách hàng của Viet Seafood đến từ internet và doanh thu từ kênh bán hàng này cũng chiếm phần lớn trong tổng doanh thu của công ty”.

Để xuất khẩu trực tuyến, DN không chỉ thiết kế website có giao diện thật bắt mắt, mà phải tham gia các website thương mại điện tử có tiếng trên thế giới, bởi rất ít đối tác nước ngoài trực tiếp tìm đến website của DN Việt Nam ngay từ lần đầu tìm thông tin, thông thường họ dạo qua các website thương mại điện tử uy tín, từ đó theo đường dẫn để tìm hiểu DN Việt Nam. Ông Bạch Dương, chuyên gia chiến lược Google Adwords tại Việt Nam, tư vấn: “Để thu hút đối tác, DN phải đưa vào website của mình những thông tin đầy đủ và cô đọng nhất. Ngoài thông tin về DN và sản phẩm, nên có cả những thông tin về dịch vụ chăm sóc khách hàng, cách thức thanh toán, chuyển hàng, bảo mật thanh toán…”.

Tìm đến internet để xuất khẩu trực tuyến từ rất sớm - đã hơn 10 năm nay, ông Trần Ngô Khánh Thạnh, Giám đốc Công ty Tre Làng (chuyên xuất khẩu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ), nhận xét: “Trong thời buổi kinh tế khó khăn hiện nay, internet thực sự trở thành môt kênh bán hàng, marketing hiệu quả cho các DN xuất khẩu”. Khi tham gia xuất khẩu trực tuyến, việc DN nhận cả ngàn thư điện tử mỗi tháng là điều bình thường. Trong cả ngàn thư đó, hoàn toàn có thể tìm thấy vài cơ hội ký được hợp đồng làm ăn.

Cẩn tắc vô áy náy

Sản phảm xuất khẩu trực tuyến của Công ty Tre Làng.

Song khi tham gia xuất khẩu trực tuyến, nếu không thận trọng các DN rất dễ mắc bẫy từ các nhà nhập khẩu giả mạo. Ông Trần Ngô Khánh Thạnh kể: Tham gia giao dịch B2B trên các trang thương mại điện tử, Công ty Tre Làng đã không ít lần gặp rủi ro, do giao dịch chỉ qua internet, không biết đối tác là ai, nên việc bị đối tác lừa như xuất hàng xong không thanh toán đủ là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Tại sao sau khi tìm được khách hàng trên mạng, DN không chủ động tìm gặp để tìm hiểu, hạn chế rủi ro? Do khoảng cách địa lý xa xôi, DN ngại tốn kém chi phí cử người sang tìm gặp tận nơi cho việc thực hiện một hợp đồng có giá trị nhỏ. Không ít kẻ lừa đảo khai thác tâm lý đó, ban đầu thanh toán nghiêm chỉnh để làm cho DN Việt Nam tin trong một vài hợp đồng nhỏ, rồi mới lừa bằng một hợp đồng lớn.

Để tăng số lượng DN hoạt động xuất khẩu trực tuyến và giảm rủi ro cho DN, từ năm 2010, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp với Tập đoàn Alibaba.com và Công ty OSB triển khai chương trình “Hỗ trợ DN Việt Nam xuất khẩu sang thị trường APEC và châu Phi thông qua thương mại điện tử”. Qua đó, 100 DN đã được hỗ trợ sử dụng dịch vụ Gold Supplier trên alibaba.com để quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và tăng cường xuất khẩu đến các thị trường này. Nếu hoạt động này được duy trì, các DN sẽ mạnh dạn tận dụng xuất khẩu trực tuyến thành một kênh bán hàng nhanh, rẻ, hiệu quả cao.