Gập ghềnh đường đi của Stuart Gulliver | SANG TAO Y TUONG ADVERTISING Co.,Ltd

Gập ghềnh đường đi của Stuart Gulliver

Stuart Gulliver đã tạo ra những kết quả khá tích cực sau hơn 7 tháng ở cương vị Tổng Giám đốc Ngân hàng HSBC. Nhưng đó chỉ là bước đi đầu tiên trên một chặng đường dài.

Stuart Gulliver đã cắt giảm 5.000 lao động tại Anh, Mỹ, Pháp, Mỹ Latinh, Trung Đông và dự kiến sẽ cắt giảm thêm 25.000 lao động nữa từ nay đến năm 2013.

Nếu bạn là một trong những cổ đông của HSBC, có lẽ bạn sẽ cười tươi hạnh phúc. Lần đầu tiên sau một thời gian dài, ngân hàng lớn nhất châu Âu này đã đạt kết quả lợi nhuận cao hơn mong đợi, khi kiếm được 11,5 tỉ USD lãi trước thuế trong nửa đầu năm 2011, tăng từ mức 11,1 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái. Với kết quả này, Tổng Giám đốc Stuart Gulliver dường như đã thực hiện được lời hẹn ước vào tháng 5 vừa qua: Đó là cắt giảm mạnh chi phí và tập trung vào các thị trường tăng trưởng nhanh để tạo ra lợi nhuận cho Tập đoàn.

Nhưng nếu bạn là 1 trong số khoảng 300.000 nhân viên của HSBC, bạn sẽ khó mà cười nổi. Bởi lẽ, phần lớn việc cắt giảm chi phí theo chiến lược mới của Gulliver đến từ việc cắt giảm 10% lực lượng lao động (khoảng 30.000 người) đến năm 2013, chưa kể những việc làm bị mất từ việc bán hoặc xóa sổ một số bộ phận của Tập đoàn.

Mặc dù Gulliver có thể đang trên con đường tiến đến sự tinh gọn, nhưng tính hiệu quả như thế nào thì thật khó nói. Hiện tại, ông phải đối mặt với thách thức là làm sao để HSBC không rơi vào tình huống rủi ro: đánh mất hiệu quả làm việc của nhân viên. Đó là thách thức lớn nhất của Gulliver, nhưng không phải là duy nhất.

Tín hiệu tích cực

Đầu tháng 8, Gulliver công bố trong 6 tháng qua HSBC đã cắt giảm 5.000 lao động tại Anh, Mỹ, Pháp, Mỹ Latinh, Trung Đông và dự kiến sẽ cắt giảm thêm 25.000 lao động nữa từ nay đến năm 2013. Đây là một phần trong kế hoạch cắt giảm tới 3,5 tỉ USD chi phí đến năm 2013 và rút lui khỏi mảng ngân hàng bán lẻ tại một số thị trường mà Ngân hàng hoạt động kém hiệu quả. Thay vào đó, HSBC sẽ tăng cường sự hiện diện tại các thị trường mới nổi. Ông cũng cho biết sẽ rút khỏi thị trường ngân hàng bán lẻ tại Nga, Phần Lan và bán 195 chi nhánh ngân hàng bán lẻ tại New York cho First Niagara Financial Group với giá 1 tỉ USD.

Kế hoạch của Gulliver là chấn chỉnh HSBC sau những năm bành trướng ồ ạt dưới thời của người tiền nhiệm Michael Geoghegan và nguyên Chủ tịch Stephen Green.

Khi đảm nhiệm vai trò Tổng Giám đốc HSBC vào tháng 1.2011, Gulliver đã cam kết sẽ kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vốn của Ngân hàng và đó là lý do cho kế hoạch cắt giảm chi phí của ông.

Dường như mọi thứ đang đi đúng như kế hoạch của Gulliver. Đã có sự cải thiện, dù khiêm tốn, trong tỉ lệ chi phí hoạt động/lợi nhuận hoạt động. Tỉ lệ này vào ngày 30.6 là 57,5%, cao hơn mức 50,9% cách đó 1 năm (nhưng đã giảm so với mức 59,9% vào cuối tháng 12.2010).

Lợi nhuận 6 tháng đầu năm đã tăng cao hơn dự kiến, với mức tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu nhờ vào mức tăng trưởng doanh thu 2 chữ số tại nhiều thị trường mới nổi. Mức tăng 11% trong các khoản cho vay cho khách hàng châu Á cũng cho thấy 1 điều, HSBC đang tìm cách để sinh lợi từ nguồn tiền gửi dồi dào. Việc lãi suất tăng mạnh tại nhiều nước châu Á cũng là một lợi thế khác của HSBC.

Lợi nhuận trước thuế của HSBC ở Hồng Kông trong 6 tháng đầu năm là 3,1 tỉ USD, tăng 7% so với cùng kỳ. Trong khi lợi nhuận trước thuế tại các thị trường khác thuộc châu Á - Thái Bình Dương tăng 25%, đạt 3,7 tỉ USD. Sự tăng trưởng mạnh của HSBC ở các thị trường mới nổi dường như cho thấy chiến lược của Gulliver là đúng đắn.

Những thách thức

Gulliver đã rất rốt ráo trong kế hoạch thay da đổi thịt cho một tổ chức tài chính lâu đời của châu Âu và đã có những kết quả ban đầu khá lạc quan. Nhưng các chỉ tiêu kế hoạch ông đặt ra được đánh giá là quá tham vọng trong bối cảnh thị trường tài chính đang có nhiều biến động và trước những quy định siết chặt hơn đối với ngành tài chính.

Trước mắt, điều khiến Gulliver đau đầu là chi phí quá lớn của HSBC. Tỉ lệ chi phí/thu nhập của HSBC trong quý II/2011 là 54,4%. Đây là con số khả quan và tích cực nhất kể từ quý II năm ngoái, nhưng vẫn còn khá cao so với chỉ tiêu 48-52% phải đạt được vào năm 2013. Điều này, theo giới phân tích, phần nào cho thấy hiệu quả từ việc giảm mạnh quy mô bộ phận bán lẻ ở Mỹ còn quá ít, trong khi sức ép chi phí nhân sự tại các thị trường mới nổi đang gia tăng.

Để tăng cường chỗ đứng tại các thị trường mới nổi, Gulliver phải tuyển dụng thêm lao động. Tính đến nay, HSBC đã gia tăng thêm 200 nhân viên chỉ riêng tại khu vực châu Á -Thái Bình Dương. Điều đó có nghĩa là, với sức ép chi phí nhân sự gia tăng, kế hoạch cắt giảm 10% lực lượng lao động sẽ còn một đoạn đường dài mới có thể đạt được mục tiêu tiết kiệm tới 3,5 tỉ USD vào năm 2013.

Mặc dù ông Gulliver rất lạc quan đối với nền kinh tế tại châu Á và các thị trường mới nổi khác, nhưng các quy định quản lý chặt chẽ và bất ổn kinh tế vĩ mô tại châu Âu và Mỹ được dự kiến sẽ tiếp tục tạo sức ì lên lợi nhuận của Tập đoàn. Có thể thấy, doanh thu 6 tháng đầu năm 2011 khá ảm đạm, chỉ đạt 35,7 tỉ USD do thị trường châu Âu và Mỹ suy yếu cùng bộ phận ngân hàng đầu tư sa sút (do khủng hoảng nợ công ở châu Âu).

Sức ép lên lợi nhuận cũng đến từ những quy định mới trong ngành tài chính. Theo đó, HSBC phải tăng lượng vốn nắm giữ so với tài sản. Chỉ trong vài năm, HSBC đã phải tăng gấp đôi tỉ lệ nắm giữ vốn, đồng nghĩa với việc mất phân nửa ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu). Chính ông Gulliver cũng thừa nhận mục tiêu đạt ROE 12-15% vào năm 2013 theo tiêu chuẩn của Hiệp ước Basel III về quản lý rủi ro trong ngành ngân hàng là một thách thức lớn.

ROE của HSBC đã tăng lên trên mức 12% trong 6 tháng đầu năm, nhưng đó chủ yếu là nhờ vào chương trình ưu đãi thuế của Mỹ và sự ưu đãi này sẽ không lặp lại trong thời gian tới. Việc tuân thủ các quy định của Hiệp ước Basel III sẽ làm “giảm mạnh ROE”, Gulliver nhận định.

Trước sức ép của Hiệp ước Basel III, có thể hiểu được tại sao ông phải cắt giảm mạnh việc làm và rút khỏi bộ phận ngân hàng bán lẻ tại những quốc gia mà Tập đoàn không có thế mạnh về quy mô. Gulliver cho biết, HSBC tại Mỹ sẽ giống như HSBC tại Canada, tức có một bộ phận bán lẻ khiêm tốn và chủ yếu chỉ tập trung vào mảng ngân hàng thương mại phục vụ doanh nghiệp. Sau khi rời khỏi thị trường Nga và Phần Lan, HSBC sẽ rút lui khỏi nhiều thị trường khác, nơi có bộ phận bán lẻ hoặc lợi nhuận yếu. Những động thái gần đây “chỉ là một bước đi trên chặng đường dài”, ông nói.

Một sức ép mới đối với Gulliver là việc Mỹ vừa bị Standard & Poor’s hạ bậc tín nhiệm nợ AAA xuống còn AA+. Theo ông Ian Mackay, Giám đốc Tài chính HSBC, điều này có nghĩa là HSBC sẽ phải ghi giảm một lượng tài sản đáng kể trong danh mục tài sản vì Ngân hàng có nắm giữ trái phiếu Mỹ.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất cho kế hoạch tinh gọn của Gulliver lại nằm ở con người: Làm sao ông có thể duy trì hiệu suất làm việc của nhân viên. Từ nay đến năm 2013, ông sẽ còn cắt giảm 25.000 việc làm nữa. “Với mối đe dọa bị mất việc treo lơ lửng, nhân viên sẽ làm việc ít hiệu quả hơn”, Monika Morrow, Phó Chủ tịch cấp cao của Right Management (thuộc tập đoàn cung cấp các giải pháp lao động ManpowerGroup), nhận xét. Bà cũng cho rằng, những công ty trải qua sự chuyển đổi lớn như HSBC cần phải xử lý một cách khôn khéo vấn đề này.

Peter Capelli, Giáo sư về Quản trị tại Trường Kinh doanh Wharton thuộc đại học Pennsylvania, cũng đồng tình: “Trong làn sóng sa thải, những lao động được giữ lại thường làm việc kém hiệu quả vì không chắc chắn về tương lai của mình”. Nói cách khác, nếu những con người ở lại không thể tạo ra mức lợi nhuận đủ để Gulliver hoàn thành các cam kết của mình vào năm 2013, ông sẽ khó ăn nói với cổ đông.