Trong
suốt lịch sử phát triển nhanh chóng của Internet, mọi sự mong đợi đều
đạt được khá nhanh nhằm “thay đổi mọi thứ”. Một nghiên cứu của học viện
McKinsey về các nhà quản lý tiếp thị cho thấy rằng trong tiếp thị mọi
việc đang bắt đầu được thay đổi: các công ty đang thay đổi trực tuyến
theo chuỗi những hoạt động tiếp thị, từ việc xây dựng nhận thức cho tới
dịch vụ sau bán hàng, và họ nhận thấy các công cụ trực tuyến như một
thành phần hiệu quả và quan trọng của những chiến lược tiếp thị của
mình. Tuy nhiên, các nhà quản lý cũng tỏ ý rằng họ đang dần sử dụng
thường xuyên hơn các công cụ kỹ thuật số – từ những cái quen thuộc như
các trang Web hay thư điện tử tới những sự kiện như các wiki và thế giới
ảo – do nhận thấy được sự quan trọng của chúng. Cũng theo các nhà quản
lý thì lý do chủ yếu đó chính là ở các công ty cũng như tại các chi
nhánh tiếp thị của họ đều thiếu khả năng, và theo như những vấn đề
thường được đưa ra đấy chính là sự thiếu hụt những tiêu chuẩn đánh giá
thực sự.
Các công ty sử dụng Web để nắm bắt được các khách hàng thông
qua quá trình tạo quyết định. Vào năm 2010, các nhà quản lý đều mong
chờ đa phần các khách hàng của mình sẽ khai thác được các dịch vụ và sản
phẩm trực tuyến mới cũng như một phần ba các khách hàng sẽ mua hàng
theo cách đó. Đa số các nhà quản lý cũng đều mong chờ sẽ đạt được doanh
thu từ 10% hoặc hơn từ những kênh trực tuyến vào năm 2010 – con số nhiều
hơn các công ty đạt được mức đó hiện nay gấp hai lần. Và những mong đợi
đó dường như là những kế hoạch định hướng cho việc sử dụng lâu dài, ít
nhất là trong một số lĩnh vực.
Bên cạnh những công cụ trực tuyến như thư điện tử, các trang
Web giàu thông tin, và việc thể hiện quảng cáo, những nhà quản lý tham
gia nghiên cứu còn cho thấy nhiều ích lợi trong các công nghệ tương tác
và cộng tác tập thể: chẳng hạn như Web 2.0 trong việc quảng cáo, phát
triển sản phẩm và dịch vụ khách hàng.
Những phương tiện truyền bá nào đang nổi dậy?
Các blog (cách viết ngắn gọn của các Web log) là những trang
báo hoặc nhật ký trực tuyến được đặt trên một trang Web.
Các trò chơi trực tuyến bao gồm các trò chơi được chơi trên
những bảng điều khiển trò chơi chuyên nghiệp có thể được nối mạng, và cả
những trò chơi “đa người chơi đồ sộ” lôi kéo được hàng ngàn người tham
gia cùng chơi một lúc thông qua những avatar của từng cá nhân trong các
thế giới trực tuyến – tồn tại độc lập với hành động của bất kỳ người
chơi đơn lẻ nào.
Các podcast là những bản thu thanh hoặc thu hình – một dạng
truyền thông đa phương tiện của một blog hoặc nội dung khác. Chúng
thường được phân tán thông qua các nhóm, chẳng hạn như iTunes.
Các mạng xã hội cho phép các thành viên của những trang
riêng biệt đều có thể học hỏi được các kỹ năng của các thành viên khác,
các nhân tài, kiến thức hoặc theo sở thích. Các ví dụ thương mại trong
lĩnh vực này bao gồm Facebook và MySpace. Ngoài ra, một số công ty còn
sử dụng ngay những hệ thống nội bộ này để trợ giúp cho việc tìm chuyên
gia.
Các thế giới ảo, chẳng hạn như Second Life, là những môi
trường trực tuyến 3D xã hội cao được định hướng bởi chính những người sử
dụng, những người tương tác với nhau và nhận sự phản hồi ngay lập tức
từ những người sử dụng khác thông qua các avatar.
Các dịch vụ Web là những hệ thống phần mềm làm cho nó trở
nên dễ kết nối hơn đối với những hệ thống khác nhằm truyền thông tin
hoặc kiểm soát được những giao tác một cách tự động. Lấy ví dụ như một
người bán lẻ và một nhà cung cấp đều có thể sử dụng các dịch vụ Web để
truyền thông thông với nhau qua mạng Internet và tự động cập nhật được
các hệ thống kiểm kê của mỗi bên.
Các widget là những chương trình cho phép sự truy cập từ
những máy tính để bàn của người sử dụng tới các nội dụng dựa trên Web.
Wiki, chẳng hạn như Wikipedia, là những hệ thống cho việc
cộng tác xuất bản. Chúng cho phép nhiều tác giả cùng đóng góp cho một
tài liệu hoặc một vấn đề trực tuyến.
Các công ty đại chúng lớn là những nơi sử dụng kỹ thuật số nhiều nhất
Theo bốn trong năm lĩnh vực chủ yếu về tiếp thị thì đa số
các nhà lãnh đạo – 83% đối với quản lý dịch vụ, và thậm chí là tại điểm
thấp thì 44% đối với việc ra giá – đều nói rằng ít nhất các công cụ trực
tuyến đều có phần nào quan trọng đối với các công ty trong những ngành
kinh doanh. Và ít nhất tới hai phần ba các công ty giờ đều sử dụng các
công cụ trực tuyến trong tất cả những lĩnh vực quan trọng nhất.
Tầm quan trọng của những công cụ này thực sự rất đa dạng
giữa các ngành kinh danh – chẳng hạn tới 65% các nhà quản lý trong ngành
công nghệ cao đều nói rằng việc quảng cáo trực tuyến là cực kỳ quan
trọng đối với họ, trong khi chỉ có 39% đồng ý như vậy trong sản xuất.
Dường như cũng có hai lý do khác đối với việc ít sử dụng các công cụ
trực tuyến, đó là: thiếu khả năng quản lý chúng và thực tế thì việc truy
cập vào những kết nối Internet công nghệ cao (đòi hỏi phải có nhiều
công cụ) là không đồng đều (chẳng hạn như chưa đầy một nửa những người
Châu Âu mới có được điều đó, trong khi ở Mỹ thì nó phổ biến hơn và chiếm
tới 59%).
Một lượng lớn các nhà quản lý nói rằng các công ty của họ
thường xuyên sử dụng các công cụ trực tuyến cho tất cả năm khía cạnh của
tiếp thị. Những công ty này – với hầu hết một nửa là của những nhà quản
lý tham gia bản nghiên cứu – được đặt trụ sở ở Châu Âu chứ không phải ở
những nơi khác (mặc dù việc đặt trụ sở ở đây dễ hơn), và đa số là các
công ty trong ngành kinh doanh công nghệ cao chứ không phải trong sản
xuất. Những người sử dụng thường xuyên thường là những công ty đại chúng
và có thu nhập hàng năm là từ 30 tỷ đô la trở nên. Và như vậy cũng
chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi nhóm các nhà quản lý này cũng là những
người luôn mô tả các công cụ trực tuyến là hết sức quan trọng đối với
toàn bộ các hoạt động tiếp thị, cũng như việc họ luôn sử dụng những kỹ
thuật tinh vi hơn trong công việc nhiều hơn so với các công ty khác.
Dịch vụ dẫn đầu ngày nay; đánh giá xu hướng
Các dịch vụ và bán hàng dựa vào Web là những việc công việc
ban đầu của Internet trong tiếp thị. Những nhà quản lý đều nói rằng một
số cách tiếp cận công nghệ – chẳng hạn như việc cung cấp thông tin dịch
vụ trên các trang Web, tương tác với các khách hàng thông qua thư điện
tử, và thực hiện các giao dịch trên các trang Web công ty – thì đều được
sử dụng rộng rãi. Và hầu như các công ty tập trung vào các trang Web
của họ cho cả bán hàng lẫn các dịch vụ, nhưng có một số thì vẫn đang thử
nghiệm ở những lĩnh vực lớn rộng lớn hơn nhiều: chẳng hạn như tới 15%
các nhà quản lý là trong ngành kinh doanh công nghệ cao đều nói rằng họ
đang thử nghiệm bằng việc bán hàng trong thế giới ảo.
Các công ty thường xuyên sử dụng các công cụ kỹ thuật số
theo tiếp thị chuỗi nhiều hơn những công ty khác đang sử dụng những công
cụ phức tạp đối với những dịch vụ trực tuyến: 42% đưa ra cách “click để
gọi”, hơn 4,25% trao đổi bằng cách chat text theo những dịch vụ cá
nhân, còn 18% cho những trường hợp khác.
Sự linh hoạt và mức độ cá nhân trang Web đưa ra dường như để
hình thành việc đánh giá phạm vi bản chất khác đối với những công ty
phát triển trực tuyến. Tuy nhiên, các công ty phát triển trực tuyến
thường chậm hơn trong bất kỳ khía cạnh nào khác về tiếp thị, và hầu hết
đều không cho rằng các công cụ trực tuyến thực sự quan trọng đối với
việc đánh giá. Và hơn một phần tư đều nói rằng chúng thực sự không quan
trọng chút nào.
Quảng cáo trực tuyến: nhiều phương tiện, ít hòa nhập
Chi phí cho việc quảng cáo kỹ thuật số dường như ngày càng
gia tăng một cách rõ rệt. Ngày nay, tới một phần ba các công ty cho rằng
quảng cáo trực tuyến thực sự chiếm 10% ngân sách quảng cáo của họ. Ba
năm tới, các nhà quản lý tin rằng ít nhất họ sẽ chi phí cho việc quảng
cáo trực tuyến nhiều lên gấp hai, và 11% thì nói rằng họ sẽ giành phần
lớn ngân sách quảng cáo của mình cho quảng cáo trực tuyến.
Chỉ có một phần ba những nhà quản lý tham gia nghiên cứu là
những người sử dụng thường xuyên các công cụ quảng cáo kỹ thuật số bao
gồm từ thư điện tử tới các blog. Và việc chia sẻ chi phí trực tuyến hiện
nay được phân bố theo sự sử dụng chưa hợp lý. Các công ty trong nhóm
này thường là những người sử dụng các công cụ tiếp thị trực tuyến đối
với toàn bộ phạm vi các hoạt động tiếp thị cũng như sử dụng toàn bộ các
phương tiện tiếp thị trực tuyến một cách tích cực hơn. Những công ty này
thường muốn sử dụng từng phương tiện hơn những công ty ít hoạt động
trực tuyến, và họ thực sự thích đưa ra nhiều sử dụng quảng cáo bằng
hình, những tài trợ thương hiệu, các blog và cả việc thiết lập mạng xã
hội hơn. Đại đa số các nhà quản lý nhận thấy các phương tiện trực tuyến
hiệu quả hơn những phương tiện truyền thông truyền thống. Thật thú vị
khi tìm kiếm các quảng cáo – được xem là hiệu quả nhất – thì chỉ đứng
thứ ba trong bảng phân loại sử dụng. Tuy nhiên, các nhà quản lý cũng nói
rằng họ thích tăng thêm chi phí vào tìm kiếm hoặc vào những quảng cáo
bằng hình trong ba năm tới, trong khi việc trình bày các quảng cáo và
thư điện tử là những phương tiện gần như ít bị mất chi phí nhất.
Và khoảng một nửa những nhà quản lý mà các công ty của họ sử
dụng các quảng cáo trực tuyến thì cho rằng họ áp dụng kết hợp cả các
chiến dịch trực tuyến và trực tiếp. Các công ty mà thường xuyên sử dụng
các công cụ trực tuyến cho tất cả những mục đích tiếp thị nhằm áp dụng
kết hợp được các chiến dịch nhiều gấp hai lần những công ty khác – đạt
59%. Và như vậy, khi việc sử dụng các công cụ kỹ thuật số phát triển thì
dường như việc sự kết hợp giữa các chiến dịch trực tuyến và trực tiếp
cũng được tăng lên.
Các quảng cáo trực tuyến: đạt được nhiều nhu cầu, bỏ được nhiều rào cản
Các nhà tiếp thị nói rằng những công cụ trực tuyến đã trợ
giúp cho họ đạt được các mục đích của mình thông qua quá trình tạo quyết
định khách hàng, đôi khi theo những cách trái với lẽ thường về những
công cụ đó được sử dụng tốt nhất ra sao. Lấy ví dụ như tìm kiếm quảng
cáo được phát triển để tạo ra một sự phản ứng trực tiếp, nhưng những nhà
quản lý tham gia đều nói rằng những quảng cáo đó hầu như tương đối hữu
ích cho việc xây dựng thương hiệu. Với các công ty đang thử nghiệm thì
cũng rõ ràng rằng: các nhà quản lý đã miêu tả ngay một loạt những mục
đích khác nhau phong phú cho một số phương tiện mà nhiều công ty dường
như đang quyết định xem chọn những kỹ thuật tiếp thị kỹ thuật số nào
hiệu quả nhất theo những mục đích nào.
Mặc dù các nhà tiếp thị càng ngày càng đặt niềm tin vào
những phương tiện quảng cáo kỹ thuật số, thế nhưng họ cũng nhận ra những
rào cản có thể làm chậm lại sự tiếp cận những công cụ đó. Việc không đủ
khả năng thực sự tại các công ty hoặc những đại lý của họ chính là mối
bận tâm lớn nhất đối với cả những công ty có hoặc không đăng quảng cáo,
và thực tế thì khoảng 60% các nhà quản lý đều chỉ ra rằng việc không đủ
khả năng thực sự là một rào cản lớn. Thậm chí ngay cả những nhà quản lý ở
những công ty thường xuyên sử dụng các công cụ cho tất cả các mục đích
tiếp thị thì cũng tới 50% trong số họ cho rằng năng lực chính là rào cản
lớn đối với quảng cáo. Một nghiên cứu khác của học viện McKinsey chỉ ra
rằng việc không đủ khả năng trực tuyến lại tận dụng được tối đa bộ phận
tiếp thị, còn 42% các nhà quản lý trong một bản nghiên cứu toàn cầu
khác thì cho rằng việc đầu tư càng nhiều vào năng lực cho các công ty sẽ
hình thành nên những đầu tư ban đầu cho các nền công nghệ Internet càng
hiệu quả hơn.
Và còn một rào cản khác cũng thường được đưa ra – thiếu
những tiêu chí thiết thực để đánh giá được ảnh hưởng – đang là vấn đề
gây ra sự tranh cãi, bởi sự thoải mái trong đánh giá các khoản đầu tư
chính là một trong những quan điểm bán hàng quan trọng qua những phương
tiện. Thế nên đặc biệt phải kể đến là hơn một nửa những quảng cáo hiện
nay coi những tiêu chí thiếu thiết thực như một rào cản – một tỷ lệ thực
sự cao hơn so với những người không làm quảng cáo. Mặt khác, cũng phải
kể đến một số nỗi lo ngại thông thường chẳng hạn như ý tưởng cho rằng
việc quảng cáo trực tuyến có thể đẩy thương hiệu của một công ty tới rủi
ro, và đó dường như là sự lo lắng với hầu hết các nhà quản lý.
Cộng tác cùng với các khách hàng
Các công cụ cộng tác chẳng hạn như các blog, wiki hay các
mạng xã hội đang dần được sử dụng trong quảng cáo, phát triển sản phẩm
và cả dịch vụ khách hàng. Lấy ví dụ ở mức đơn giản nhất thì cũng tới 22%
các nhà quản lý nói rằng các công ty của họ còn mở các diễn đàn người
sử dụng cho các khách hàng nhằm trợ giúp lẫn nhau.
Chỉ hơn một phần ba – và quá nửa các nhà quản lý là của
những công ty có quảng cáo trực tuyến – cùng cho rằng các công ty của họ
đều sử dụng kiểu công cụ tương tác hoặc cộng tác để quảng cáo. Và
khoảng 22% đang sử dụng các công cụ này để giữ khách hàng, điều này phù
hợp với suy nghĩ thông thường rằng những công cụ đó trợ giúp cho việc
xây dựng các mối quan hệ giữa các khách hàng và các công ty. Và còn thú
vị hơn khi gần như nhiều nhà quản lý, tới 19%, chủ yếu sử dụng những
công cụ cộng tác cho việc xây dựng thương hiệu. Sự hăng hái đối với việc
thử nghiệm những công cụ này khá rõ bởi hơn một phần ba các nhà quản lý
không biết mục tiêu tiếp thị nào mà họ đầu tư đáp ứng được sự tương tác
và cộng tác, nên bây giờ 15% các ngân sách dành cho việc quảng cáo trực
tuyến của các công ty đều tập trung vào các công cụ này.
Còn lại khoảng hai phần ba các nhà quản lý sử dụng những
công cụ trực tuyến để lôi kéo các khách hàng của họ vào việc phát triển
sản phẩm, và khoảng một phần tư thường xuyên làm như vậy. Những lý do
làm thay đổi đáng kể theo ngành kinh doanh – chẳng hạn như các nhà quản
lý trong cả các dịch vụ tài chính và sản xuất đều tập trung vào việc
kiểm tra các khái niệm và thể hiện các ý tưởng, trong khi những nhà quản
lý trong ngành công nghệ cao lại tập trung vào việc tạo ra những ý
tưởng mới.
Hơn nữa, 31% các nhà quản lý đang sử dụng những công cụ phát
triển sản phẩm cộng tác, chẳng hạn việc đưa ra những cuộc tranh luận
trên các blog để kiểm tra các ý tưởng, lôi kéo các khách hàng vào việc
sử dụng các công cụ thiết kế hợp tác, hoặc việc kiểm tra các sản phẩm
tốt được bán như thế nào trong các thế giới ảo. Những người sử dụng
thường xuyên các công cụ kỹ thuật số đối với tất cả những mục đích tiếp
thị thường thích khai thác những công cụ phát triển sản phẩm cộng tác
này hơn những người khác.
Các khách hàng sẽ làm việc gì trực tuyến?
Con đường phát triển theo kiểu tiếp thị kỹ thuật số phản ánh
những thay đổi cơ bản trong hành vi người tiêu dùng. Thực sự thì càng
ngày càng nhiều người sử dụng Web – thay cho sách, các trang vàng, thư
viện, những nhà phân phối xe hơi, các cửa hàng hoặc thậm chí là cả các
đại lý kinh doanh bất động sản – để tìm kiếm thông tin. Cũng theo cách
như vậy, họ thường trở nên nhanh nhạy với các sản phẩm mới và luôn so
sánh giá cả.
Những thay đổi này sẽ phát triển ra sao? Theo như những nhà
quản lý tiếp thị mà chúng tôi đã khảo sát, vào năm 2010, Web sẽ đóng một
vai trò trong hai giai đoạn đầu tiên của quá trình tạo quyết định người
tiêu dùng – đó là nhận thức sản phẩm và thu thập thông tin – đối với đa
số những người tiêu dùng, cho dù có sự khác biệt đáng kể giữa các ngành
kinh doanh. Với mong muốn rằng hầu hết những người tiêu dùng sẽ tìm
được những sản phẩm mới trực tuyến để có thể trở thành một nhân tố trong
các kế hoạch của các công ty nhằm nâng cao hiệu quả chi phí vào một số
công cụ quảng cáo kỹ thuật số mà họ luôn coi nó hữu ích nhất trong việc
xây dựng các thương hiệu.
Một tỷ lệ nhỏ hơn các khách hàng, các nhà quản lý hy vọng sẽ
sử dụng Web để thực hiện được các giao dịch hoặc truy cập các dịch vụ.
Thậm chí cũng vì thế mà 53% các nhà quản lý đều mong đợi rằng các công
ty của họ sẽ tạo ra được hơn 10% tổng doanh thu thông qua các kênh trực
tuyến trong ba năm tới, nhiều gấp hai lần so với hiện nay.
Hơn nữa, một số công ty, đặc biệt hầu hết những công ty
thường xuyên sử dụng tất cả các công cụ tiếp thị trực tuyến, thực sự vẫn
đang kết hợp những ưu thế của cả tiếp thị trực tuyến lẫn trực tiếp. Tuy
nhiên, hầu hết thì không làm như vậy, chỉ có 42% thực hiện những chiến
dịch tiếp thị kết hợp như vậy, và 32% thì chỉ sử dụng các công cụ trực
tuyến để gây ảnh hưởng cho việc bán hàng giảm giá. Và dù cho các công cụ
lẫn các kỹ thuật trực tuyến đều đóng một vai trò lớn trong các chiến
lược tiếp thị thì số lượng các công cụ và các kỹ thuật đó cũng sẽ tăng
cao. Như vậy, triển vọng để đạt được số lượng lớn các khách hàng trực
tuyến thông qua những yếu tố thành công này ngày càng tăng và điều này
có thể đạt được nhiều ích lợi theo như kiểu trực tiếp.